Moed of moet- herken de lefaard in jezelf!

Het scheelt maar 1 letter, maar in betekenis zo veel! Moed impliceert een keuze, moet juist niet!

“Maar geen keuze, is toch ook een keuze?”
Wie mij een beetje kent, hoort deze laatste vraag nog wel eens. Want ook als je niet lijkt te kiezen, maak je een keuze!

Maar soms zijn er overtuigingen of oude gewoonten die maken dat we doorgaan op de ingeslagen weg.

Af en toe een nieuwe weg inslaan geeft nieuwe mogelijkheden en creëert ruimte. Ruimte om dingen eens anders te bekijken, ruimte voor nieuwe ervaringen.

Moet is iets wat van buitenaf opgelegd lijkt. Het is typisch slachtoffergedrag.
En zoals je kan lezen in mijn stuk over de dramadriehoek is dat niet functioneel gedrag.

Het legt namelijk de verantwoordelijkheid buiten jezelf.

Je bent verantwoordelijk voor je eigen gedrag, een gouden regel in het kader van feedback. En met je eigen gedrag, krijg je mogelijk ook ander gedrag bij die partner of collega voor elkaar.

Dus als je merkt dat je weer veel moet, weet je dat je het kan doorbreken door verantwoordelijkheid te nemen.
Bijvoorbeeld door het zinnetje, “ik moet de afwas doen”, te vervangen door: “ik wil de afwas doen, want ik heb behoefte aan orde. Ik vind het niet leuk, maar chaos vind ik een slechter alternatief”.
Kortom, je neemt verantwoordelijkheid en maakt een keuze!

Sta eens stil bij hoe vaak jij “ik moet” gebruikt, en kijk eens of je dat kan vervangen door “ik wil”.

“Ja José dat is makkelijk gezegd, maar mijn baas wil dat ik iets voor hem doe, waar ik geheel niet achter sta. Mooi bedacht maar hoe doe ik dat dan? Volgens mij heb ik geen keuze, ik zal dat toch moeten doen!”

Slachtoffer gedrag zou je als een vorm van verzet kunnen zien. Vraag je af waarom je er moeite mee hebt, welke waarde of behoefte wordt bij jou niet vervuld, als je doet wat je baas wilt. Vraag daarnaast ook af welke behoefte van je baas wordt vervuld als je wel doet wat hij wil. Soms is de oplossing eenvoudig, heb met elkaar een gesprek over je behoeften. Vaak oefen ik dit soort gesprekken met mijn gecoachten aan de hand van de techniek van geweldloos communiceren.

Het resultaat? Meer grip op de dingen die jij kan beïnvloeden.

Natuurlijk zijn er ook momenten waarop je moed nodig hebt om het eens anders te doen. En is zo’n situatie met je leidinggevende waarin je iets moet een onbewust startsein.
Een eigen voorbeeld.

Mijn toenmalig leidinggevende en ik (ook leidinggevende), waren het eens dat een van mijn medewerkers aangesproken diende te worden op zijn gedrag. Mijn leidinggevende vertelde hoe het diende te gebeuren.
Dagen heb ik nagedacht waarom ik  zo veel verzet tegen die werkwijze had. Ik kon me niet tot het gesprek met de medewerker zetten, terwijl ik de noodzaak wel degelijk zag en erkende.

Wat raakte me zo?
De behoefte aan resultaat van mijn manager herkende en erkende ik, maar daarnaast speelde de behoefte aan integriteit bij mij een rol. En die laatste kwam naar mijn mening niet tot zijn recht.

Toen ik dat wist, ben ik gaan puzzelen. Hoe kom ik tegemoet aan die twee behoeften. I did it my way. Ik nam verantwoordelijk om het anders te doen, ik zou de boodschap op mijn manier brengen, vertrouwende dat de medewerker er geen misbruik van zou maken. De medewerker hechtte ook aan integriteit, en dat had ik goed aangevoeld. Het resultaat was er ook naar.

Dus, ik heb het anders gedaan, daar was op dat moment wel moed voor nodig, te meer omdat een van mijn overtuigingen “ik wil het beste meisje van de klas zijn” eigenlijk veronderstelde dat ik het zou doen zoals me was gezegd.

Achteraf gezien, voelt het niet als moed, voelde het als een logische weg, omdat ik onder meer mijn eigen behoeften serieus heb genomen. En mijn manager? Die weet nog niet hoe het precies is gegaan, maar de vraag is of hij dat interessant zou vinden, tenslotte ging het hem om het resultaat.

Een geheel ander voorbeeld uit het verleden, is de salarisonderhandeling met een toekomstige medewerker.
Ik heb sowieso een hekel aan gezeur over geld. Anders kan ik het niet zeggen. Dus hoe regel ik nou zelf dat er geen gezeur over dat salaris komt? Voor mij een vanzelfsprekendheid, voor de manager in kwestie niet.

Hieronder een kort idee van ons gesprek:

Ik: Wat wil je bieden als er niet onderhandeld wordt? Kortom, wat is een fair en duidelijk bod?

Hij: Ja dat kan ik wel doen, maar dan gaat die kandidaat onderhandelen en dan moet ik daar weer boven. Dat kost ons straks te veel geld.

Ik: Als je ruimte geeft voor onderhandelingen, ruikt de ander dat, hij is gek als hij het dan niet probeert. Dus als jij niet openstaat voor onderhandelingen? Wil je onderhandelen of niet?

Hij: Nee ik wil niet onderhandelen, ik vind dat gedoe.

Ik: Als jij echt doorvoelt dat je niet wilt onderhandelen, dan gaat dat lukken. Je helpt jezelf door bijvoorbeeld bij het bod, duidelijk te vermelden dat het naar jouw mening een fair en goed bod is (voorwaarde is dat je dit meent), waar niet over te onderhandelen valt.

Hij: Ja maar als…..

Ik: Probeer om het een keer anders te doen, en laat me weten hoe het ging”.

Ik kan je vertellen, het had resultaat en de manager gaf mij terug: “ik wist niet dat het zo eenvoudig kon zijn”.

Dus zorg dat je, daar waar je kan, niet de verantwoordelijkheid of het stuur uit handen geeft. Jij kan met jouw gedrag dus de ander beïnvloeden.

Beetje moed, lef was er wel voor nodig!

Maar is dat niet altijd als we iets nieuws uitproberen?

En natuurlijk zijn er zaken waar je je wel druk om maakt, maar die je niet of nauwelijks kan beïnvloeden. Zo hebben veel mensen afgelopen dagen op vliegvelden gestaan en konden niet naar huis. Je beïnvloedt niet direct Eurocontrol, maar er zijn meer opties. En dat brengt me tot het verschil in de betrokkenheids- en de beïnvloedingscirkel.

Je bent betrokken bij de wereldpolitiek en kan je er druk om maken, maar de vraag is of je het kan beïnvloeden. Vaak willen we dat wel, maar heb je er geen invloed op. Frustrerend is dat, en dus jammer van je energie?

De zaken die je wel kan beïnvloeden zitten vaak dichterbij. In het geval van de wereldpolitiek kan je focus verleggen naar de gemeentepolitiek en voor sommigen is dat nog te ver weg.

Het doet mij vaak denken aan de uitspraak: “Verbeter de wereld en begin bij jezelf”. Vele kleine druppels veroorzaken ten slotte ook veel water.

Ja maar ik ben echt niet moedig, ook nooit geweest!

Tja dat gaat er bij mij niet in, het is alleen hoe zwaar je het maakt. Soms is moed zwaar, maar vaak ook niet.

Nog nooit moedig geweest en lef getoond?

Ook niet toen je stapelverliefd was en aan dat meisje bekende dat je verliefd op haar was?

Je had natuurlijk al lang bedacht dat dat op een drama uit zou lopen, toch had je het lef om het te zeggen. Waarom? En wat bleek? Ze was en is nog steeds gek op jou.
En soms, soms is het niet een happy end, maar dan is er wel duidelijkheid. Het kan dan zijn dat de behoefte aan duidelijkheid je helpt om die vraag te stellen: vind je me leuk?

Voor lef of moed is een bepaalde mate van kwetsbaarheid en vertrouwen nodig, in jezelf en de ander. En daar kom ik onder meer op omdat ik bedenk: Ja José, wanneer vond je jezelf laatst nou een lafaard?

Valkenburg, oefenen voor de Amstel Gold Race. Want ik had een startbewijs en zou daar gaan fietsen.
Beeld je in: ik op de racefiets, 12% helling af aan het dalen met allemaal bochten en geen overzicht, broer en vriend fietsen zonder pardon voor mij uit de helling af. Doodsangst, niet overdreven, ik spreek mij zelf toe, dat ik dit ook kan.

Tuurlijk kan ik dit!

Halverwege, vol in de remmen, ik hou het niet meer, mijn maag zit vol met angst. Ik besluit af te stappen. Ik ben toch gek, dat ik over mijn eigen grenzen ga, dat ik niet naar mijn eigen lijf luister, wat zegt mijn maag? Stop!!! En ik, hoe vaak heb ik het met anderen niet over het feit dat ze hun eigen grenzen moeten respecteren en bewaken? Te zot voor woorden.

De mannen vonden het wel grappig dat ik de helling af kwam lopen. De vriend maakte een opmerking die mijn frustratie relativeerde. “Ik herken het wel hoor, ik vond het ook eng om naar beneden te suizen, maarja je stapt als man niet af he”?

Mmmmm, misschien had ik toch meer lef dan ik dacht, lef om af te stappen en mijn eigen grenzen te respecteren, ongeacht wat anderen er van vinden.

Ik had nl nog niet genoeg vertrouwen in mijzelf en de beheersing van mijn fiets om mijzelf van een helling af te storten. Volgend jaar, nieuwe kans!

En dat brengt me tot mijn coachpraktijk.

Ik zie daar lefaards, geen lafaards.

Ja je leest het goed LEFAARD. Het scheelt ook maar een letter. Een lefaard is iemand die lef heeft, klein of groot, om iets nieuws uit te proberen, anders dan dat hij gewend was te doen.

Soms gestuurd vanuit een moeten, maar dat blijkt dan later een katalysator te zijn voor iets wat hij stiekem al heel lang wilde.

“Als je waagt groeit je moed, als je aarzelt groeit je vrees” Een uitspraak van Mahatma Gandhi.

Wat een waarheid zit daar in. Voor mij werkt deze uitspraak als reflectiemiddel.

Als ik ergens over aarzel, vraag ik me af waarom. Vaak zit er een oud gevoel of een angst achter. Door daar bij stil te staan, onderzoek ik waar mijn behoefte ligt en wat ik dus eigenlijk wil. En zo wordt een “moetje” voor mij nog wel eens moed. Moed bijvoorbeeld om iets niet te doen (best lastig voor een actiegericht type) of moed om iets wel te doen.

Er is een keuze, die bepaal jezelf, heerlijk toch?

Dit artikel is bedoeld om je te laten ervaren dat moed of lef niet groot hoeft te zijn, ook kleine lefaards of moedige mensen, ervaren dat het bijdraagt aan je kwaliteit van het leven.

Een bekende uitspraak van Loesje waar ik achter sta: “Leven is het meervoud van lef”.

Ik ben nieuwsgierig naar jouw kleine en grote ervaringen met lef en moed, je hebt vast gemerkt hoeveel energie het geeft ze te lezen, dus deel ze met anderen en met mij.

Laat je bericht achter op het weblog!